Maafisa wakuu na wakufunzi katika taasisi za Mafunzo ya Ufundi na Ufundi Stadi (TVET) wameonywa vikali kufuatia kuibuka kwa madai ya unyanyasaji wa kingono dhidi ya wanafunzi.

Akizungumza wakati wa kufunga warsha ya siku tatu ya uongozi na kujenga uwezo iliyoandaliwa na Chama cha Taasisi za Mafunzo ya Ufundi nchini, KATTI, mjini Mombasa, Katibu Mkuu wa TVET, Esther Muoria, alifichua kuwa ofisi yake imepokea ripoti za viongozi wa taasisi kutumia vibaya mamlaka yao kwa kuwadhulumu wanafunzi wa kike.

Warsha hiyo ilihudhuriwa na washiriki 659, wakiwemo wakuu wa vyuo, manaibu wao, wakurugenzi na maafisa wa uthibitishaji ubora.

Muoria alisema kuwa kuna baadhi ya taasisi zinakumbwa na utawala mbovu, huku baadhi ya wakufunzi wakidaiwa kuwa na mahusiano ya kingono na wanafunzi.

“Tumepokea taarifa kwamba katika baadhi ya taasisi, wasichana wanapata mimba kutoka kwa wakufunzi na wakuu wa vyuo, huku mafunzo halisi yakipuuzwa,” alisema.

Aliwaagiza wakurugenzi wa kikanda wa TVET kuchukua hatua kali na kutovumilia aina yoyote ya unyanyasaji wa kingono katika taasisi zilizo chini yao.

Alisisitiza kuwa hatua zichukuliwe mara moja bila kusubiri michakato mirefu ya uchunguzi pale ushahidi unapopatikana.

Kwa upande wake, Waziri wa Elimu, Julius Ogamba, aliunga mkono msimamo huo, akisema sheria kuhusu makosa ya kingono ziko wazi na zinapaswa kutekelezwa bila kusita.

“Pale panapobainika utovu wa nidhamu, hatua zichukuliwe mara moja. Hakuna haja ya kusubiri, na hakuna atakayewajibishwa kwa kuchukua hatua dhidi ya uovu huo,” alisema Ogamba.

Alionya kuwa hata pale ambapo kuna madai ya ridhaa kati ya mhusika na mwanafunzi, ridhaa hiyo inaweza kubatilishwa kutokana na tofauti ya mamlaka kati ya mwalimu na mwanafunzi.

Waziri huyo pia alitoa wito kwa taasisi za TVET kuweka mkazo zaidi kwenye ujuzi wa vitendo badala ya nadharia pekee. Alisisitiza umuhimu wa mifumo madhubuti ya tathmini inayokidhi mahitaji ya soko la ajira, pamoja na mapitio endelevu ya mitaala kwa kushirikiana na waajiri.

Aidha, maafisa wa uthibitishaji ubora walihimizwa kuhakikisha kuwa hakuna ada zisizo halali zinazotozwa wanafunzi.

Katibu wa TVET, Muoria, alifichua kuwa baadhi ya wakuu wa taasisi wamekuwa wakiweka miundo ya ada inayokiuka miongozo ya wizara.

“Iwapo kuna haja ya ada nyingine, lazima zijadiliwe na kuidhinishwa rasmi na wizara ili kuhakikisha uwazi na uwajibikaji,” alisisitiza.

Serikali sasa inaahidi kuchukua hatua kali dhidi ya yeyote atakayebainika kuhusika na vitendo vya unyanyasaji au ukiukaji wa taratibu katika taasisi za TVET.